Afgeloste hypotheek opnieuw gebruiken?

Een afgeloste hypotheek opnieuw gebruiken? Dat is een hardnekkig fabeltje.
“Mijn hypotheek is afgelost, maar die kan ik later vast weer gebruiken als ik geld nodig heb.”
Dat klinkt logisch, maar klopt meestal niet. In dit artikel leggen we uit waar het misverstand vandaan komt, wat wél en niet kan — en waarom het laten staan van een oude hypotheekinschrijving vaak minder verstandig is dan gedacht.

De afgeloste lening bestaat niet meer

Een hypotheek hoort altijd bij een leningsovereenkomst met een bank (of andere partij).
Is die lening volledig afgelost, dan eindigt die overeenkomst.
Een hypotheek is géén doorlopend krediet.
Je kunt dus niet opnieuw geld opnemen uit een afgeloste lening.
Wil je later toch geld lenen, dan moet er:
• een nieuwe leningsovereenkomst komen;
• met een volledige herbeoordeling door de bank.

Wat beoordeelt de bank opnieuw?

Bij zo’n nieuwe aanvraag kijkt de bank onder meer naar:
• de actuele woningwaarde;
• de eventuele overwaarde;
• je inkomen (AOW en pensioen);
• je leeftijd en levensverwachting.
Voor ouderen bestaan er bij sommige banken speciale producten, vaak aangeduid als verzilverhypotheek of overwaardehypotheek. In alle gevallen gaat het om het verzilveren van overwaarde — niet om het heropenen van een oude hypotheek.
Het is dus beslist geen automatisme dat je op latere leeftijd nog kunt lenen.

Geld lenen bij een andere bank

Wie geld wil lenen, kan dat natuurlijk bij de eigen bank doen.
Maar vaak loont het om verder te kijken.
En juist dan wordt duidelijk dat een oude hypotheekinschrijving geen neutraal gegeven is.

Wanneer is de hypotheekrente aftrekbaar?

De rente van een nieuwe hypotheek is alleen aftrekbaar als:
• de lening wordt gebruikt voor verbetering of verduurzaming van de woning;
• het geld aantoonbaar daaraan is besteed;
• de lening annuïtair of lineair wordt afgelost.

In alle andere gevallen — bijvoorbeeld bij:
• schenkingen aan kinderen;
• consumptieve bestedingen;
• een wereldreis;
is de rente niet aftrekbaar.

Wat doet die oude inschrijving in het Kadaster dan nog?

In het Kadaster staat niet de lening, maar het zekerheidsrecht geregistreerd.
Dat betekent:
• de voorwaarden van de oude hypotheek zijn vervallen;
• maar het hypotheekrecht kan blijven bestaan.
Bij dezelfde bank kan die inschrijving soms opnieuw worden gebruikt, puur als zekerheid. Dat is iets anders dan het “herleven” van de oude hypotheek.

Wanneer zit die oude inschrijving juist in de weg?

Bij een lening bij een andere bank — ook bij consumptief krediet — wordt het Kadaster geraadpleegd.
Een open inschrijving roept dan vragen op:
• is er nog een schuld?
• wie heeft het eerste recht?
• hoe zit het met de rangorde?
Je kunt dit wel weerleggen met een aflossingsnota, maar het vertraagt en compliceert het proces.
Bij verkoop van de woning moet de hypotheek altijd worden doorgehaald.
Dat doet de notaris van de koper — tegen tarieven waar jij geen invloed op hebt.

“Maar dan ziet iedereen toch hoe rijk ik ben?”

Soms wordt het laten staan van een hypotheekinschrijving verdedigd uit angst voor privacy:
“Dan ziet iedereen dat ik geen hypotheek meer heb.”
In werkelijkheid zegt dat weinig:
• vermogen kan vastzitten in stenen;
• liquide middelen kunnen ontbreken’;
• financiering kan ook anders zijn verlopen.
Wie iemands welstand wil inschatten, kijkt zelden in het Kadaster. Voor inbrekers is het geld dat in jouw huis vast zit ook niet erg interessant.

Conclusie: laat het fabeltje los

Een afgeloste hypotheek kun je niet zomaar opnieuw gebruiken.
De oude inschrijving:
• geeft geen recht op geld;
• biedt zelden voordeel;
• en kan later juist belemmerend werken.
In veel gevallen is royement van de hypotheek daarom geen formaliteit, maar een logische en verstandige keuze.

Lees meer over Kennisbank

Lees meer over Royement

Kan ik een afgeloste hypotheek later opnieuw gebruiken?